Καίει λίπος η κανέλα; Η αλήθεια που κρύβουν οι viral ισχυρισμοί

Σίγουρα έχετε δει στο Instagram ή στο TikTok λογαριασμούς με θέμα τη διατροφή. Και είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχετε συναντήσει κάποιο reel που μιλάει για την κανέλα.

Ίσως να έχετε ακούσει τους διατροφικούς ισχυρισμούς ως “φυσικό ρυθμιστή σακχάρου” ή “fat-burner χωρίς παρενέργειες”. Η εικόνα συνήθως δείχνει ένα φλιτζάνι τσάι με κανέλα, κάποιες εντυπωσιακές φράσεις και ισχυρισμούς που ακούγονται επιστημονικά αλλά σπάνια είναι.

Η κανέλα είναι ένα από τα πιο αρωματικά και ευρέως χρησιμοποιούμενα μπαχαρικά στον κόσμο. Με χιλιετή ιστορία χρήσης στην παραδοσιακή ιατρική. Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν έχει ενδιαφέρουσες βιολογικές ιδιότητες, αυτό το γνωρίζουμε. Το ερώτημα είναι τι πραγματικά έχει τεκμηριωθεί από την επιστήμη, σε ποιους πληθυσμούς, σε ποιες δόσεις και με ποια κλινική σημασία; Και, εξίσου σημαντικό, τι είναι υπερβολή;

Γιατί η κανέλα θεωρείται λειτουργικό τρόφιμο

Η κανέλα περιέχει αρκετές βιολογικά ενεργές ουσίες, με κυριότερες την κινναμαλδεΰδη (cinnamaldehyde). Περιέχει επίσης τα τύπου-Α πολυμερή προκυανιδίνης (type-A procyanidins) και διάφορα πολυφαινολικά σύμπλοκα. In vitro και σε μελέτες σε ζώα, οι ουσίες αυτές έχουν δείξει ιδιότητες που μιμούνται τη δράση της ινσουλίνης. Αυξάνουν την πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα, ενισχύουν τη σύνθεση γλυκογόνου και βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Αυτά τα ευρήματα είναι επιστημονικά ενδιαφέροντα. Όμως η μεγάλη παγίδα στην εκλαΐκευση της επιστήμης είναι η άκριτη μεταφορά ευρημάτων από in vitro ή ζωικά μοντέλα σε ισχυρισμούς για τον ανθρώπινο οργανισμό. Το γεγονός ότι κάτι λειτουργεί σε ένα κύτταρο σε τρυβλίο Petri ή σε έναν διαβητικό αρουραίο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα έχει ουσιαστική κλινική επίδραση στον άνθρωπο.

Τι δείχνουν πραγματικά τα δεδομένα για τον γλυκαιμικό έλεγχο

Η πιο πρόσφατη και ολοκληρωμένη βιβλιογραφία για την κανέλα και τον γλυκαιμικό έλεγχο δίνει μια εικόνα που είναι ταυτόχρονα ελπιδοφόρα και επιφυλακτική.

Μια μετα-ανάλυση του 2024, δημοσιευμένη στο Phytotherapy Research, η οποία συνέλεξε δεδομένα από 24 τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες (RCTs), βρήκε στατιστικά σημαντική μείωση στο ζάχαρο νηστείας (SMD: −1.32).Επίσης της αντίστασης στην ινσουλίνη (HOMA-IR) και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1c (SMD: −0.67) σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, μια συστηματική ανασκόπηση του 2025 (MDPI, Diabetology & Metabolic Syndrome), εξέτασε 12–14 RCTs. Κατέληξε ότι η κανέλα βελτίωσε σημαντικά την HbA1c και τη μεταγευματική γλυκόζη, χωρίς ωστόσο να ασκεί σημαντική επίδραση στη νηστική γλυκόζη ως αυτόνομο εύρημα (p=0.13).

Ακόμη, μια μελέτη ομπρέλα (umbrella review) που δημοσιεύτηκε το 2025 στο PMC επιβεβαίωσε ότι η κανέλα βελτιώνει σημαντικά το ζάχαρο νηστείας. Αλλά και το λιπιδαιμικό προφίλ, κυρίως σε άτομα με διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο. Ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται σε δόση άνω των 1,5 g/ημέρα και για διάστημα έως 2 μηνών.

Τα αποτελέσματα αυτά, στην καλύτερη εκδοχή τους, είναι στατιστικά σημαντικά, αλλά η κλινική τους σημασία παραμένει ένα ξεχωριστό ερώτημα. Μια μέση μείωση HbA1c κατά ~0.5–0.6% είναι μέτρια και παρατηρείται κυρίως σε άτομα με ήδη αποδιοργανωμένο γλυκαιμικό έλεγχο, όχι σε υγιείς. Για σύγκριση, η μετφορμίνη μειώνει την HbA1c κατά 1–2% και η σύγχρονη φαρμακευτική αγωγή (GLP-1 agonists, SGLT2 inhibitors) κατά 1–2,5%.

Υπάρχει πραγματική επίδραση στην απώλεια βάρους;

Εδώ η εικόνα θολώνει περαιτέρω. Μια umbrella μετα-ανάλυση του 2022 (Journal of Food Biochemistry), που συγκέντρωσε δεδομένα από 7 μετα-αναλύσεις, βρήκε στατιστικά σημαντική μείωση του σωματικού βάρους (ES: −0.67 kg) και του ΔΜΣ (ES: −0.45 kg/m²) σε σχέση με ομάδα ελέγχου. Ωστόσο, μια άλλη umbrella review του 2025 (PMC) κατέληξε στο αντίθετο. Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική επίδραση της κανέλας στο σωματικό βάρος ή τον ΔΜΣ όταν αναλύθηκαν τα δεδομένα με αυστηρότερη μεθοδολογία.

Αυτή η αντίφαση δεν είναι τυχαία αλλά αντικατοπτρίζει ένα πραγματικό μεθοδολογικό πρόβλημα. Οι μελέτες διαφέρουν ως προς τη δοσολογία, τον τύπο κανέλας, τη διάρκεια παρέμβασης, τα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων και τη συνδυαστική διατροφική παρέμβαση. Μια μείωση 0.67 kg σε ελεγχόμενη δοκιμή για 2–3 μήνες δεν αποτελεί κλινικά αξιόλογη απώλεια βάρους για κανέναν ασθενή με παχυσαρκία.

Τι λένε οι μετα-αναλύσεις και οι μεγάλες ανασκοπήσεις

Αθροιστικά, η σύγχρονη βιβλιογραφία δεν αρνείται ότι η κανέλα έχει κάποια βιολογική δράση. Αρνείται, όμως, ότι αυτή η δράση είναι κλινικά ισοδύναμη με εκείνη της φαρμακευτικής αγωγής ή ότι αποτελεί «θεραπεία» οποιασδήποτε μορφής.

Τα βασικά συμπεράσματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας συνοψίζονται ως εξής. Τα αποτελέσματα είναι σταθερά μέτρια ή μικρά. Η ετερογένεια στις περισσότερες μετα-αναλύσεις είναι πολύ υψηλή (88–100%), γεγονός που υπονομεύει την αξιοπιστία των συνολικών εκτιμήσεων. Η πλειονότητα των μελετών έχει μικρό δείγμα και σύντομη διάρκεια παρέμβασης (30–120 ημέρες). Και οι περισσότερες μελέτες δεν ελέγχουν για το γνωστό placebo effect ή τη μεταβολή στη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι καμία επίσημη κλινική κατευθυντήρια οδηγία — ούτε της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ADA), ούτε του NICE, ούτε της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) — δεν συμπεριλαμβάνει την κανέλα στις συστάσεις για τη διαχείριση του διαβήτη ή της παχυσαρκίας.

Περιορισμοί και προβλήματα της υπάρχουσας έρευνας

Οι μελέτες για την κανέλα πάσχουν από μια σειρά δομικών αδυναμιών. Πρώτον, χρησιμοποιούν διαφορετικές μορφές κανέλας (σκόνη, εκχύλισμα, καψάκιο) χωρίς να τυποποιούν τη δραστική τους σύσταση. Δεύτερον, η πλειονότητα των RCTs δεν ελέγχει αν η κανέλα χορηγείται σε ασθενείς που ήδη λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, γεγονός που καθιστά αδύνατη την απομόνωση της δράσης της. Τρίτον, σχεδόν καμία μελέτη δεν έχει διάρκεια πέραν των 6 μηνών, άρα δεν γνωρίζουμε τίποτε για μακροπρόθεσμες επιδράσεις ή ασφάλεια σε βάθος χρόνου.

Τέλος, πολλές θετικές μελέτες δεν ξεχωρίζουν αν τα αποτελέσματα οφείλονται στην κανέλα ή στην παράλληλη βελτίωση της γενικής διατροφικής συμπεριφοράς των συμμετεχόντων, ένα κλασικό πρόβλημα στις μελέτες παρέμβασης με συμπληρώματα.

Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες

Η κανέλα Cassia (Cinnamomum cassia, Cinnamomum burmannii) — που είναι το είδος που βρίσκουμε στα ελληνικά σούπερ μάρκετ στο 95% των περιπτώσεων — περιέχει κουμαρίνη σε συγκεντρώσεις από 700 έως 12.200 mg/kg, ανάλογα με την ποικιλία και την προέλευση. Αντίθετα, η κανέλα Κεϋλάνης (Cinnamomum verum), η «αληθινή» κανέλα, περιέχει κουμαρίνη σε ανιχνεύσιμα μόνο επίπεδα (κάτω από 190 mg/kg).

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ορίσει Ανεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (TDI) κουμαρίνης στα 0,1 mg ανά kg σωματικού βάρους,  δηλαδή περίπου 6–7 mg για ένα άτομο 70 kg. Ένα μόνο κουταλάκι του γλυκού σκόνης Cassia μπορεί να περιέχει 5–12 mg κουμαρίνης, φτάνοντας ή ξεπερνώντας αυτό το όριο σε μια μόνο δόση. Η μακροχρόνια υπέρβαση της TDI συνδέεται με ηπατοτοξικότητα (αύξηση ηπατικών ενζύμων), η οποία, σύμφωνα με αναφορές περιστατικών, αφορά και ασθενείς που λάμβαναν 1–2 g κανέλας Cassia ημερησίως για εβδομάδες έως μήνες.

Το 2025, έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε 104 δείγματα κανέλας από 10 χώρες της ΕΕ. Διαπίστωσε ότι πάνω από το 66% των δειγμάτων ήταν μη συμμορφούμενα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η ακόμα και υπερέβαιναν τα νόμιμα όρια κουμαρίνης. Πολλά μάλιστα παρουσίαζαν και ενδείξεις νοθείας.

Αλληλεπιδράσεις με αντιδιαβητικά φάρμακα

Η συγχορήγηση κανέλας με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρίες (π.χ. γλικλαζίδη) ενδέχεται να προκαλέσει προσθετικές υπογλυκαιμικές επιδράσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Το γεγονός αυτό έχει καταγραφεί τόσο σε φαρμακολογικές βάσεις δεδομένων αλληλεπιδράσεων όσο και σε πειραματικά μοντέλα. Κανένας ασθενής δεν πρέπει να προσθέτει κανέλα ή εκχυλίσμα της στη διατροφή του χωρίς να ενημερώσει τον θεράποντα ιατρό του.

Η αλήθεια

Η κανέλα δεν είναι θαυματουργό τρόφιμο, αλλά δεν είναι και ανούσια. Η επιστήμη υποστηρίζει ότι μπορεί να έχει μέτρια θετική επίδραση σε γλυκαιμικούς δείκτες σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, ιδίως όταν χορηγείται σε επαρκείς δόσεις και ως μέρος ολοκληρωμένης διατροφικής παρέμβασης. Δεν υποστηρίζει, όμως, ότι αποτελεί θεραπεία, ότι μπορεί να αντικαταστήσει τη φαρμακευτική αγωγή ή ότι οδηγεί σε κλινικά σημαντική απώλεια βάρους.

Οι φανταχτεροί ισχυρισμοί για λιώσιμο του λίπους που κυκλοφορούν στα social media απέχουν πολύ από αυτό που δείχνει η πραγματική έρευνα. Πίσω από εντυπωσιακά ποσοστά («μειώνει τη γλυκόζη κατά 18–29%!») κρύβονται μικρές, βραχύχρονες μελέτες με μεθοδολογικές αδυναμίες, υψηλή ετερογένεια και αποτελέσματα που συχνά δεν επαναλαμβάνονται.

Επιπλέον, η συνήθης κανέλα Cassia που αγοράζουν οι περισσότεροι καταναλωτές δεν είναι ακίνδυνη σε μεγάλες ποσότητες. Η τακτική κατανάλωση υψηλών δόσεων — όπως προτείνουν πολλοί “ειδικοί”, εγκυμονεί πραγματικό κίνδυνο ηπατοτοξικότητας λόγω κουμαρίνης.

Ναι είναι ένα αρωματικό μπαχαρικό που μπορεί να συμβάλει, οριακά, στη βελτίωση γλυκαιμικών παραμέτρων σε κλινικό πλαίσιο. Δεν είναι, όμως, συμπλήρωμα απώλειας βάρους, δεν είναι υποκατάστατο φαρμακευτικής αγωγής και δεν δικαιολογεί την αυθαίρετη αύξηση της δόσης από κανέναν. Λιγότερα

Βιβλιογραφία

1. Chahibakhsh N, et al. (2024). The effect of cinnamon supplementation on glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus: An updated systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials. Phytotherapy Research, 38, 117–130. https://doi.org/10.1002/ptr.8026
2. Obafemi TO, et al. (2025). Cinnamon improves glycated haemoglobin and body mass index, but not inflammatory parameters in patients with type 2 diabetes: Evidence from a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Diabetology & Metabolic Syndrome, 6(1), 3. MDPI. https://doi.org/10.3390/diabetology6010003
3. Chen Y, et al. (2022). Efficacy of cinnamon supplementation on glycolipid metabolism in T2DM diabetes: A meta-analysis and systematic review. Frontiers in Physiology, 13, 960580. https://doi.org/10.3389/fphys.2022.960580
4. Pérez-Rubio KG, et al. (2024). Effects of cinnamon supplementation on metabolic biomarkers in individuals with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38917435/
5. [Authors]. (2025). The effects of cinnamon on patients with metabolic diseases: an umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12620228/
6. [Authors]. (2022). Cinnamon, an effective anti-obesity agent: Evidence from an umbrella meta-analysis. Journal of Food Biochemistry, 46(8), e14166. https://doi.org/10.1111/jfbc.14166
7. Yazdanpanah Z, et al. (2020). Effects of cinnamon supplementation on body weight and composition in adults: A systematic review and meta-analysis of controlled clinical trials. Phytotherapy Research, 34, 448–463.
8. Mousavi SM, et al. (2020). Cinnamon supplementation positively affects obesity: A systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical Nutrition, 39(1), 123–133. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2019.02.017
9. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food. (2008). Coumarin in flavourings and other food ingredients with flavouring properties. EFSA Journal, 793.
10. Woehrlin F, et al. (2010). Quantification of flavoring constituents in cinnamon: High variation of coumarin in cassia bark from the German retail market. Journal of Agricultural and Food Chemistry.
11. European Commission – Joint Research Centre. (2025). Commission finds fraud and potential safety issues in cinnamon on EU market. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/
12. Drugs.com Interaction Database. (2024). Drug Interaction Report: cinnamon, metformin. https://www.drugs.com/drug-interactions/cinnamon-with-metformin
13. Bolt Pharmacy. (2026). Cinnamon and Type 2 Diabetes: Evidence, Safety and NHS Guidance. https://www.boltpharmacy.co.uk/guide/cinnamon-and-type-2-diabetes
14. ANSES – Vigilance des produits de santé. (2021). Beware of the risk of liver toxicity from overconsumption of cinnamon. VigilAnsES, N°15.
15. Gheflati A, et al. (2023). The effects of cinnamon supplementation on adipokines and appetite-regulating hormones: A systematic review of randomized clinical trials. Avicenna Journal of Phytomedicine, 13(5), 463–474.