Τι συμβαίνει όταν τρώμε μπροστά σε οθόνη;

Από Μανώλης Μανωλαράκης, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

- 18 Μαΐου, 2026

Για πολλούς ανθρώπους, το φαγητό μπροστά από μια οθόνη έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας.

Άλλοι τρώνε βλέποντας τηλεόραση, άλλοι χαζεύοντας στο κινητό, ενώ αρκετοί συνδυάζουν τα γεύματά τους με δουλειά στον υπολογιστή ή scrolling στα social media. Αυτό που συχνά μοιάζει αθώο ή πρακτικό, φαίνεται ότι επηρεάζει περισσότερο τη διατροφική μας συμπεριφορά απ’ όσο νομίζουμε.

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερες μελέτες εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στην έκθεση σε οθόνες και στον τρόπο που τρώμε. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση φαγητού μπροστά σε οθόνες σχετίζεται συχνά με μεγαλύτερη πρόσληψη θερμίδων, χαμηλότερη αίσθηση κορεσμού και αυξημένη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων. Παράλληλα, η συνεχής έκθεση σε ψηφιακά ερεθίσματα φαίνεται να επηρεάζει και την ίδια την αίσθηση της πείνας.

Γιατί τρώμε περισσότερο όταν κοιτάμε οθόνη;

Ο βασικότερος μηχανισμός φαίνεται να είναι αυτό που οι ερευνητές ονομάζουν distracted eating, δηλαδή «αποσπασμένη κατανάλωση τροφής». Όταν η προσοχή μας είναι στραμμένη στην οθόνη, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να επεξεργαστεί πλήρως την εμπειρία του φαγητού.

Με απλά λόγια, τρώμε χωρίς να δίνουμε πραγματική προσοχή:

στην ποσότητα
στη γεύση
στον ρυθμό κατανάλωσης
αλλά και στο πότε χορταίνουμε.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες χωρίς να το αντιλαμβάνονται. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετές μελέτες δείχνουν πως όταν κάποιος τρώει βλέποντας τηλεόραση ή χρησιμοποιώντας κινητό, συχνά συνεχίζει να τρώει ακόμη και μετά τον φυσιολογικό κορεσμό.

Ο εγκέφαλος «χάνει» τα σήματα κορεσμού

Η αίσθηση του κορεσμού δεν εξαρτάται μόνο από το στομάχι. Ο εγκέφαλος χρειάζεται να επεξεργαστεί συνειδητά την εμπειρία του γεύματος ώστε να καταγράψει ότι φάγαμε. Όταν όμως είμαστε απορροφημένοι σε μια σειρά, σε βίντεο ή στα social media, η προσοχή μας διασπάται. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό μειώνει τη λεγόμενη «διατροφική μνήμη», δηλαδή το πόσο καλά θυμόμαστε τι και πόσο φάγαμε. Έτσι, μπορεί να εμφανιστεί πιο γρήγορα νέα πείνα ή επιθυμία για snack λίγο αργότερα. Αυτό εξηγεί γιατί αρκετοί άνθρωποι λένε: «Μόλις έφαγα αλλά θέλω κάτι ακόμα».

Η τηλεόραση και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν και το τι τρώμε

Η επίδραση thw ou;onhw δεν αφορά μόνο την ποσότητα αλλά και την ποιότητα του φαγητού. Η παρακολούθηση τηλεόρασης, YouTube, TikTok ή Instagram εκθέτει συνεχώς τον εγκέφαλο σε εικόνες και μηνύματα γύρω από φαγητό. Οι εικόνες αυτές ενεργοποιούν περιοχές ανταμοιβής του εγκεφάλου και αυξάνουν την επιθυμία για τρόφιμα υψηλής γευστικής αξίας. Συνήθως πρόκειται για:

γλυκά
fast food
αλμυρά snacks
και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Αυτό φαίνεται ιδιαίτερα έντονο στα παιδιά και στους εφήβους, οι οποίοι επηρεάζονται περισσότερο από διαφημίσεις τροφίμων και digital marketing.

Η ντοπαμίνη και το «mindless eating»

Το φαγητό μπροστά σε οθόνη συνδέεται συχνά και με το λεγόμενο mindless eating — δηλαδή την αυτόματη, μη συνειδητή κατανάλωση τροφής. Τα ΜΚΔ, τα video games και οι streaming πλατφόρμες ενεργοποιούν συστήματα ανταμοιβής στον εγκέφαλο μέσω της ντοπαμίνης. Όταν αυτό συνδυάζεται με τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη, λίπος και αλάτι, δημιουργείται ένα περιβάλλον υψηλής αισθητηριακής διέγερσης που ευνοεί την υπερκατανάλωση.

Ουσιαστικά, ο εγκέφαλος λαμβάνει ταυτόχρονα πολλαπλά ερεθίσματα ανταμοιβής:

από την οθόνη
από το φαγητό
και από τη συναισθηματική απόσπαση.

Το κινητό στο τραπέζι αλλάζει τη σχέση μας με το φαγητό

Παλαιότερα η συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στην τηλεόραση. Σήμερα όμως το κινητό φαίνεται να έχει ακόμη μεγαλύτερη επίδραση.

Το scrolling (κύλιση) δημιουργεί συνεχή εναλλαγή ερεθισμάτων και μειώνει ακόμη περισσότερο τη συνειδητή κατανάλωση τροφής. Παράλληλα, η χρήση κινητού στο τραπέζι συνδέεται σε αρκετές μελέτες με:

γρηγορότερο φαγητό
μεγαλύτερη κατανάλωση snacks
μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση στα οικογενειακά γεύματα
και αυξημένη πιθανότητα emotional eating.

Υπάρχει επίδραση στην πραγματική πείνα;

Ναι, και μάλιστα πολυπαραγοντική. Η αυξημένη έκθεση σε οθόνες σχετίζεται συχνά με:

μειωμένο ύπνο
χαμηλότερη φυσική δραστηριότητα
αυξημένο στρες
και διαταραχή κιρκάδιου ρυθμού.

Η μπλε ακτινοβολία των οθονών, ιδιαίτερα το βράδυ, φαίνεται ότι επηρεάζει την παραγωγή μελατονίνης και την ποιότητα ύπνου. Ο κακός ύπνος με τη σειρά του συνδέεται με:

αυξημένη γκρελίνη
μειωμένη λεπτίνη
και μεγαλύτερη επιθυμία για ενεργειακά πυκνά τρόφιμα.
Γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι νιώθουν πιο έντονες λιγούρες μετά από βραδινό scrolling ή πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες.

Παιδιά και έφηβοι: η πιο ευάλωτη ομάδα

Τα παιδιά και οι έφηβοι φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από το “φαγητό της οθόνης”. Μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη έκθεση σε οθόνες σε μικρές ηλικίες σχετίζεται συχνά με:

υψηλότερη κατανάλωση πρόχειρου φαγητού
περισσότερα ζαχαρούχα ροφήματα
χαμηλότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
και αυξημένο κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας.

Επιπλέον, όταν το παιδί συνηθίζει να τρώει αποκλειστικά με οθόνη, δυσκολεύεται να αναγνωρίσει φυσιολογικά σήματα πείνας και κορεσμού. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα οικογενειακά γεύματα χωρίς οθόνες φαίνεται να σχετίζονται με καλύτερη ποιότητα διατροφής και πιο υγιή σχέση με το φαγητό.

Υπάρχουν διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών;

Οι έρευνες δείχνουν ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες επηρεάζονται από το distracted eating, αλλά πιθανώς με διαφορετικό τρόπο. Με τις γυναίκες να εμφανίζουν συχνότερα emotional eating, δηλαδή κατανάλωση τροφής ως αντίδραση σε στρες ή συναισθήματα. Οι άνδρες συχνά σχετίζονται περισσότερο με overeating κατά τη διάρκεια gaming ή παρατεταμένης παρακολούθησης περιεχομένου. Ωστόσο, οι διαφορές αυτές δεν είναι απόλυτες και επηρεάζονται έντονα από: